home
 
Uitvinding van het astrolabium


Hoewel de algemene titel “Astrolabivm” verwijst naar de uitvinding van dat navigatie-instrument, maken de uitgebreide bijkomende opschriften dat de nadruk bij een andere ontdekking ligt, het Zuiderkruis: ‘‘Amerigo Vespucci ontdekt het kruis met vier sterren in de stilte van de nacht”. Ook de tekst in de cartouche verwijst ernaar. Naast het ovaal met het portret van Dante Alighieri wordt verwezen naar de eerste zang van de “Purgatorio” uit zijn “Divina Commedia”, waarin Dante de vier sterren beschrijft. Dante kan deze sterren echter nooit gezien hebben.

In “De Republica” vertelt Cicero het verhaal van Scipio Aemilianus, die op een nacht droomt van sterren op het Zuidelijk halfrond die in Italië niet gezien kunnen worden. Mogelijk is dit de inspiratiebron voor Dante. Het vers uit de “Purgatorio” of de “Louteringsberg” is opgenomen in de cartouche links: “Ik draaide me naar rechts en richtte mijn aandacht op de andere pool, waar ik vier sterren zag die nooit eerder gezien werden, behalve door primitieve volkeren. De schitterende aanblik was als het aanschouwen van de hemel. Ach, noordelijk en weduwlijk halfrond, want berooft van dit aanzicht”. Deze versregels zijn ook in de Latijnse versie opgenomen.

Voor Dante zijn de vier sterren een symbool voor de vier kardinale deugden. De vier hemellichamen vormen als het ware de uiteinden van een Sint-Andreaskruis en kunnen geïdentificeerd worden als het Zuiderkruis