Skip Navigation LinksHOME > agenda


Tentoonstellingen

zaterdag 24 november 2018 - zondag 10 maart 2019
The Weather is Quiet, Cool and Soft. Guy Mees
Tentoonstellingen - Mu.ZEE Oostende

 

The Weather is Quiet, Cool and Soft presenteert werken uit verschillende stadia van de carrière van de Belgische kunstenaar Guy Mees (1935-2003). Zo verschaft de tentoonstelling inzicht in de intuïtieve en conceptuele aanpak van deze kunstenaar. De geselecteerde werken variëren van vroege werken met kant, die de algemene titel Lost Space kregen, tot films en foto’s uit de reeks portretten Differences of Levels, nooit eerder getoonde structuralistische werken uit de jaren zeventig, reeksen pastel op papier uit het midden van de jaren zeventig, en uit papier geknipte figuren uit de jaren tachtig. Samen bieden ze een beeld van Mees’ kunstpraktijk en van zijn ideeën over veranderlijkheid, broosheid, poreusheid en de expansie van de picturale ruimte in de sociale ruimte. De titel van de tentoonstelling is gebaseerd op een notitie van de kunstenaar en verwijst naar de atmosferische veranderlijkheid in het werk van Mees en naar zijn relativerende poëtische benadering.
Mees was lid van de Nieuwe Vlaamse School, een beweging die nauwe banden had met veel kunstenaars die ook verbonden waren met de internationale beweging ZERO. Hun netwerk reikte van Europa tot Japan en Noord- en Zuid-Amerika. De kunstenaars van deze groepering deelden een gemeenschappelijke interesse in lichte, seriële structuren, beweging en monochromie. Precies als lid van deze groep kreeg Mees reeds in het begin van de jaren zestig erkenning van de internationale avant-garde.
Zijn anti-autoritaire houding en conceptuele aanpak, waarbij hij elke vorm van classificatie deconstrueerde, bracht hem echter op alternatieve paden, waarbij het loslaten van systemen, structuren en media een tastbaar en idiosyncratisch gegeven werd om vrijheid te kunnen verwerven en openheid te creëren.
De tentoonstelling in Mu.ZEE is een aanvulling op de tentoonstelling in de Kunsthalle Wien (31 januari - 9 april 2018) en zal extra aandacht besteden aan bijkomend archiefmateriaal uit het nalatenschap van de kunstenaar. Verder is er ook een nieuwe selectie van werken uit een andere periode. De tentoonstelling zal ook inzicht bieden in de geest van een kunstenaar die zijn hele leven elk analytisch discours over zijn werk van de hand wees en de zintuiglijke ervaring centraal stelde.
Bij de tentoonstelling hoort een publicatie die het pad van de kunstenaar verkent en zijn blik volgt via een tactiele en archivale benadering van zijn werken. In de publicatie wordt archiefmateriaal uit de nalatenschap van de kunstenaar opgenomen, zoals foto’s, dia’s, teksten en notities, en andere documenten. De publicatie staat onder redactie van Lilou Vidal en wordt uitgegeven door Sternberg Press.
Curator: Lilou Vidal
De tentoonstelling en de publicatie zijn een coproductie van Mu.ZEE (Oostende) en Kunsthalle Wien.
The Weather is Quiet, Cool and Soft presenteert werken uit verschillende stadia van de carrière van de Belgische kunstenaar Guy Mees (1935-2003). Zo verschaft de tentoonstelling inzicht in de intuïtieve en conceptuele aanpak van deze kunstenaar.

De geselecteerde werken variëren van vroege werken met kant, die de algemene titel Lost Space kregen, tot films en foto’s uit de reeks portretten Differences of Levels, nooit eerder getoonde structuralistische werken uit de jaren zeventig, reeksen pastel op papier uit het midden van de jaren zeventig, en uit papier geknipte figuren uit de jaren tachtig. Samen bieden ze een beeld van Mees’ kunstpraktijk. De titel van de tentoonstelling is gebaseerd op een notitie van de kunstenaar en verwijst naar de atmosferische veranderlijkheid in het werk van Mees en naar zijn relativerende poëtische benadering.

Mees was lid van de Nieuwe Vlaamse School, een beweging die nauwe banden had met veel kunstenaars die ook verbonden waren met de internationale beweging ZERO. Hun netwerk reikte van Europa tot Japan en Noord- en Zuid-Amerika. De kunstenaars van deze groepering deelden een gemeenschappelijke interesse in lichte, seriële structuren, beweging en monochromie. Precies als lid van deze groep kreeg Mees reeds in het begin van de jaren zestig erkenning van de internationale avant-garde.

Zijn anti-autoritaire houding en conceptuele aanpak, waarbij hij elke vorm van classificatie deconstrueerde, bracht hem echter op alternatieve paden, waarbij het loslaten van systemen, structuren en media een tastbaar en idiosyncratisch gegeven werd om vrijheid te kunnen verwerven en openheid te creëren.

De tentoonstelling in Mu.ZEE is een aanvulling op de tentoonstelling in de Kunsthalle Wien (31 januari - 9 april 2018) en zal extra aandacht besteden aan bijkomend archiefmateriaal uit het nalatenschap van de kunstenaar. Verder is er ook een nieuwe selectie van werken uit een andere periode. De tentoonstelling zal ook inzicht bieden in de geest van een kunstenaar die zijn hele leven elk analytisch discours over zijn werk van de hand wees en de zintuiglijke ervaring centraal stelde.

Bij de tentoonstelling hoort een publicatie die het pad van de kunstenaar verkent en zijn blik volgt via een tactiele en archivale benadering van zijn werken. In de publicatie wordt archiefmateriaal uit de nalatenschap van de kunstenaar opgenomen, zoals foto’s, dia’s, teksten en notities, en andere documenten. De publicatie staat onder redactie van Lilou Vidal en wordt uitgegeven door Sternberg Press.

Curator: Lilou Vidal

De tentoonstelling en de publicatie zijn een coproductie van Mu.ZEE (Oostende) en Kunsthalle Wien.


Meer info : Mu.ZEE Oostende




vrijdag 26 oktober 2018 - zondag 20 januari 2019
Macht en schoonheid. De Arenbergs
Tentoonstellingen - M - Museum Leuven

 

Vijf eeuwen lang was de adellijke familie Arenberg niet weg te denken van het politieke, militaire, economische en culturele schouwtoneel. Tijdens die periode groeide een indrukwekkende kunstcollectie die in de loop van de 20ste eeuw wereldwijd verspreid geraakte. Vanaf 26 oktober 2018 brengt de tentoonstelling ‘Macht en schoonheid. De Arenbergs’ in M-Museum Leuven een select aantal (inter)nationale topstukken voor het eerst samen. 
De familie Arenberg in beeld
Over de eeuwen heen drukten De Arenbergs hun stempel op Europa als veldheren en diplomaten, maar ook als ondernemers en kunstliefhebbers. De tentoonstelling in M belicht die verschillende facetten aan de hand van kunstwerken en nooit eerder getoonde documenten uit binnen- en buitenland. Zo krijg je een beeld van het wel en wee van een roemrijke adellijke familie, hun politieke en militaire lotgevallen, hun economische impact, hun kosmopolitische levensstijl en hun bijzondere interesse voor kunst en cultuur.
Een internationale kunstcollectie
De kunstcollectie van de Arenbergs raakte in de loop van de 20ste eeuw verspreid: de kunstwerken vind je wereldwijd in privécollecties en musea zoals de National Portrait Gallery in Londen, het Metropolitan Museum in New York en het Kunsthistorisches Museum in Wenen. De tentoonstelling in M brengt een select aantal stukken uit binnen- en buitenland voor het eerst samen. Blikvangers van o.a. Rubens, Veronese, Dürer en Jordaens worden afgewisseld met preciosa en archiefstukken zoals een nooit eerder getoonde handgeschreven partituur van Vivaldi en de perkamenten rol Rouleau d'Arenberg. De werken van Veronese worden voor de gelegenheid grondig gerestaureerd. Tot slot presenteert de tentoonstelling een collectie baljurken, maskeradekostuums en interieurtextiel van de familie Arenberg.
De tentoonstelling ‘Macht en schoonheid. De Arenbergs’ is een initiatief van M-Museum Leuven en KU[N]ST Leuven. Het is een onderdeel van het Festival ‘Vijf eeuwen Arenberg’, een initiatief van KU[N]ST Leuven, het samenwerkingsverband van de stad en de KU Leuven.
Curatoren: Peter Carpreau, Mark Derez en Anne Verbrugge
In de Universiteitsbibliotheek loopt van 26 oktober 2018 tot 20 januari 2019 de tentoonstelling ‘Adellijk wonen. Het kasteel in Heverlee van Croÿ naar Arenberg’. Deze tentoonstelling vertelt de uitzonderlijke geschiedenis van het indrukwekkende Arenbergkasteel en zijn interieur, gedocumenteerd via vele prachtige prenten, tekeningen, waardevolle boeken en manuscripten uit collecties in binnen- en buitenland, maar ook uit privécollecties die zelden of nooit aan het publiek getoond werden.

Vijf eeuwen lang was de adellijke familie Arenberg niet weg te denken van het politieke, militaire, economische en culturele schouwtoneel. Tijdens die periode groeide een indrukwekkende kunstcollectie die in de loop van de 20ste eeuw wereldwijd verspreid geraakte. Vanaf 26 oktober 2018 brengt de tentoonstelling ‘Macht en schoonheid. De Arenbergs’ in M-Museum Leuven een select aantal (inter)nationale topstukken voor het eerst samen. 

De familie Arenberg in beeld
Over de eeuwen heen drukten De Arenbergs hun stempel op Europa als veldheren en diplomaten, maar ook als ondernemers en kunstliefhebbers. De tentoonstelling in M belicht die verschillende facetten aan de hand van kunstwerken en nooit eerder getoonde documenten uit binnen- en buitenland. Zo krijg je een beeld van het wel en wee van een roemrijke adellijke familie, hun politieke en militaire lotgevallen, hun economische impact, hun kosmopolitische levensstijl en hun bijzondere interesse voor kunst en cultuur.

Een internationale kunstcollectie

De kunstcollectie van de Arenbergs raakte in de loop van de 20ste eeuw verspreid: de kunstwerken vind je wereldwijd in privécollecties en musea zoals de National Portrait Gallery in Londen, het Metropolitan Museum in New York en het Kunsthistorisches Museum in Wenen. De tentoonstelling in M brengt een select aantal stukken uit binnen- en buitenland voor het eerst samen. Blikvangers van o.a. Rubens, Veronese, Dürer en Jordaens worden afgewisseld met preciosa en archiefstukken zoals een nooit eerder getoonde handgeschreven partituur van Vivaldi en de perkamenten rol Rouleau d'Arenberg. De werken van Veronese worden voor de gelegenheid grondig gerestaureerd. Tot slot presenteert de tentoonstelling een collectie baljurken, maskeradekostuums en interieurtextiel van de familie Arenberg.

Organisatie

De tentoonstelling ‘Macht en schoonheid. De Arenbergs’ is een initiatief van M-Museum Leuven en KU[N]ST Leuven. Het is een onderdeel van het Festival ‘Vijf eeuwen Arenberg’, een initiatief van KU[N]ST Leuven, het samenwerkingsverband van de stad en de KU Leuven.

Curatoren: Peter Carpreau (M Leuven), Mark Derez en Anne Verbrugge (KU Leuven)

Tip

In de Universiteitsbibliotheek van Leuven loopt van 26 oktober 2018 tot 20 januari 2019 de tentoonstelling ‘Adellijk wonen. Het kasteel in Heverlee van Croÿ naar Arenberg’. Deze tentoonstelling vertelt de uitzonderlijke geschiedenis van het indrukwekkende Arenbergkasteel en zijn interieur, gedocumenteerd via vele prachtige prenten, tekeningen, waardevolle boeken en manuscripten uit collecties in binnen- en buitenland, maar ook uit privécollecties die zelden of nooit aan het publiek getoond werden.

Meer info : M - Museum Leuven




zaterdag 20 oktober 2018 - zondag 20 januari 2019
De dames van de barok, Vrouwelijke schilders in het Italië van de 16de en 17de eeuw
Tentoonstellingen - Museum voor Schone Kunsten Gent

Welke rol speelden vrouwelijke kunstenaars in het door mannen gedomineerde Italië tussen de late renaissance en de barok? Deze vraag onderzoekt het MSK Gent in haar najaarstentoonstelling. Aan de hand van een 50-tal topwerken brengt het museum de cruciale rol van de vrouw in de Italiaanse schilderkunst van 1580 tot 1680 aan het licht. Spilfiguur is Artemisia Gentileschi (1593-1652), zonder twijfel dé bekendste schilderes uit de Italiaanse 17de eeuw. Het MSK linkt haar werk aan haar vrouwelijke tijdgenoten en evoceert de leefwereld van deze kunstenaars.

 

Vrouwelijke kunstenaars in de 16de en 17de eeuw


Vrouwelijke kunstenaars in het Venetië, Rome, Napels en Bologna van de 16de en 17de eeuw delen een onmiskenbare verwantschap, die binnen de esthetiek van de barok een bijzondere plaats inneemt. Deze vrouwen hadden van schilderen hun beroep gemaakt, en daardoor alleen al staken ze de gevestigde meesters en hun ateliers naar de kroon. Ze waren dochters, zussen, echtgenotes van bekende kunstenaars maar ook kloosterzusters en hun werken vertonen een conceptuele en vormelijke continuïteit binnen de diversiteit van de toen gangbare stijlen. 

Met gedurfde ingrepen en knappe expressieve vondsten omzeilden ze – subtiel als het moest, doortastend als het kon – de heersende artistieke regels en gebruiken. 


Artemisia: de strijd voor autoriteit

 

In de archiefdocumenten en de bestaande literatuur treedt vooral de figuur van Artemisia Gentileschi (1593-1652) op de voorgrond. Net als haar vader Orazio Gentileschi werd Artemisia sterk gevormd door Caravaggio's dramatische realisme. Ze symboliseert de strijd tegen de artistieke autoriteit: met haar werk wedijverde ze met haar mannelijke tegenhangers, en ze behaalde overduidelijke successen. 

Om haar werk goed te kunnen begrijpen, moeten we ons hoeden voor de overinterpretatie van bepaalde gebeurtenissen uit Artemisia’s leven, zoals haar verkrachting als jonge vrouw. In het verleden werd aan die ervaringen soms een te belangrijke rol toebedeeld. Met de tentoonstelling zal het MSK dit beeld uitbreiden naar de omstandigheden waarin ook andere kunstenaressen uit de late renaissance en de barok leefden en werkten. Want Artemisia was lang niet de enige voorvechtster van een ‘vrouwelijke schilderkunst’. 


De vrouwelijke kunstenaars aan zet

 

Sofonisba Anguissola, Giovanna Garzoni, Lavinia Fontana en Fede Galizia tot Orsola Maddalena Caccia, Virginia da Vezzo en Elisabetta Sirani. Deze vrouwen moesten volgens de gangbare regels vrede nemen met het schilderen van portretten en symbolische vruchten- en bloemstukken. Maar ze gebruikten de hen opgelegde thema’s als krachtige instrumenten. 

De portretten en zelfportretten die vaak schuilgaan achter hun allegorische, mythologische en religieuze figuren, worden gekenmerkt door een fenomenale naturalistische présence. Datzelfde naturalisme is terug te vinden in hun arrangementen van bloemen en fruit. 

‘De dames van de barok’ toont hoe de kunstenaars deze traditionele symbolen van vergankelijkheid en vruchtbaarheid, en de sociale restricties die hen werden opgelegd, omvormen tot krachtige kunstwerken en zelfs tot instrumenten van transgressie en verzet. 


Organisatie 

 

Deze tentoonstelling komt tot stand door de samenwerking van Dr. Alain Tapié (Ere-hoofdconservator van de Franse Musea), Dr. Francesco Solinas (maître de conférences aan de Collège de France) en Valentine De Beir (junior-curator MSK).


Meer info : MSK Gent




vrijdag 28 september 2018 - zondag 10 februari 2019
René Heyvaert
Tentoonstellingen - M - Museum Leuven

Na een korte loopbaan als architect koos René Heyvaert (1929-1984) voor een kunstenaarscarrière. In twee zalen brengt M een honderdtal werken samen, aangevuld met een unieke focus op zijn praktijk als architect.

Poëtische ingrepen

Met een carrière als architect en nadien als kunstenaar, was René Heyvaert niet alleen werkzaam in verschillende disciplines, ook zijn artistieke praktijk was veelzijdig. Zo werkte hij met tekeningen, maakte hij foto’s, mail art, sculpturen uit de meest uiteenlopende materialen, publicaties en nam hij deel aan performances. Maar het is vooral zijn werk met gevonden, alledaagse voorwerpen dat de in Gent geboren kunstenaar op de kaart heeft gezet als experimenteel kunstenaar. Met kleine, poëtische ingrepen haalde Heyvaert objecten uit hun context en nam hij hun oorspronkelijke functie volledig weg. Een goed voorbeeld daarvan zien we terug bij de vork met afgezaagde tanden en de gespleten soeplepel, werken die Heyvaert eind jaren 70 maakte.

Prefab avant la lettre

Geïnspireerd door de Amerikaanse case study houses en de modulaire woningen van onder meer Le Corbusier, werkte Heyvaert in de jaren 50 aan ontwerpen voor vernieuwende, betaalbare woningen. Het huis dat hij in 1958 voor zijn broer ontwierp én bouwde – een woning op zuilen, met grote raampartijen en een golfplaten dak – is daar een perfect voorbeeld van. De Belgische architect Peter Swinnen, die het huis in 2016 renoveerde, werkte voor één van de twee zalen een onderzoekende tentoonstellingsarchitectuur uit. Voor de andere zaal tekenden architecten Arnaud Hendrickx en Wim Goossens een skeletstructuur van Heyvaerts woning op ware grote uit. Op die manier zijn de vernieuwende ideeën van Heyvaert ook ruimtelijk in de tentoonstelling aanwezig. 
M koos voor deze tentoonstelling een aantal werken uit de Cera-collectie, een collectie Belgische hedendaagse kunst die het museum in langdurige bruikleen heeft. Die worden aangevuld met werken uit privécollecties en musea.

Curatoren: Eva Wittocx en Peter Swinnen     
Tentoonstellingsarchitectuur: Peter Swinnen en Arnaud Hendrickx/Wim Goossens   


Meer info : M Leuven




zaterdag 15 september 2018 - zondag 16 december 2018
Adriaen Brouwer, Meester van emoties
Tentoonstellingen - Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen

Van 15 september tot en met 16 december 2018 organiseert MOU - Museum van Oudenaarde en de Vlaamse Ardennen de tentoonstelling ‘Adriaen Brouwer, meester van emoties’. De tentoonstelling wordt mee mogelijk gemaakt door het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA), institutioneel partner van het Museum van Oudenaarde en de Vlaamse Ardennen (MOU). 

Vanuit kunsthistorisch oogpunt is Brouwers oeuvre van uitzonderlijk belang: als overgangsfiguur slaat hij een brug tussen de zestiende-eeuwse Bruegeltraditie en de landschaps- en genretaferelen van de volgende eeuw. Ondanks zijn roem in eigen tijd geniet Adriaen Brouwer (1606 Oudenaarde - 1638 Antwerpen) vandaag (nog) niet de bekendheid van tijdgenoten als Rubens of Van Dyck. Hij was nochtans zeer getalenteerd en zijn werk erg gegeerd; ondermeer Rubens en Rembrandt waren fervente verzamelaars. 

Brouwers werk is bijzonder veelzijdig. Vier centrale thema’s in de tentoonstelling tonen telkens een ander karakteristiek aspect van zijn werken: ‘Brouwer: de nieuwe Bruegel’, ‘Vrolijke gezelschappen’, ‘Meester van emoties’ en ‘Landschapskunstenaar’. Samen geven ze een totaalbeeld van Brouwers artistieke oeuvre. Nooit eerder werden er van zijn zeventigtal werken een kleine helft samengebracht.

Aansluitend bij de tentoonstelling loopt het tentoonstellingsproject ‘CHARIVARI’, met werk van een twintigtal hedendaagse kunstenaars, gecureerd door Jan Hoet Jr. en Melanie Deboutte.


Meer info : MOU - Museum Oudenaarde en de Vlaamse Ardennen




zaterdag 30 juni 2018 - zondag 20 januari 2019
Onlosmakelijke verbonden. Gaspar de Crayer en Gent
Tentoonstellingen - Museum voor Schone Kunsten Gent

Het Museum voor Schone Kunsten (MSK) Gent leent dit jaar drie schilderijen en een selectie tekeningen van schilder Gaspar de Crayer (1584-1669) uit aan het Musée de Flandre in Cassel (FR). Daar maken ze deel uit van de overzichtstentoonstelling ‘Tussenin Rubens en Van Dyck. Gaspar de Crayer, een hofschilder’ (30 juni – 4 november 2018), die inzoomt op het werk van deze onterecht vergeten meester van de barokkunst. Want eeuwenlang werd De Crayer in één adem genoemd met grootmeesters Rubens en Van Dyck.

Het MSK maakt van deze gelegenheid gebruik om de schilder ook zelf in de kijker te stellen, en om zijn nauwe band met Gent te belichten. In het Forum van het MSK komt van eind juni tot begin november de collectiepresentatie ‘Onlosmakelijk verbonden. Gaspar de Crayer en Gent’ enkele werken die te groot waren om naar Cassel af te reizen. Tegelijk is de presentatie een uitnodiging om de stad in te trekken. In verschillende Gentse kerken vind je immers nog werk van De Crayer terug.

Tussen Rubens en Van Dyck

Gaspar de Crayer wordt in 1584 geboren in Antwerpen, en groeit op in een artistieke wereld uitgetekend door het trio Peter Paul Rubens, Jacob Jordaens en Anthony van Dyck. Maar hij is geen slaafse navolger van deze meesters. Met zijn talent als portrettist, als schilder van grote religieuze stukken en zijn gevoel voor compositie maakt hij faam, en tot in de 20ste eeuw wordt hij vaak in één adem genoemd met Rubens en Van Dyck als één van de grote barokschilders.

De Crayer in Brussel en Gent

De Crayer blijft niet in Antwerpen. Hij verhuist waarschijnlijk naar Brussel, waar hij in de leer gaat bij Raphael Coxie (ca. 1540-1616), zoon van de bekendere Michiel Coxie. Brussel is op dat moment de verblijfplaats van de aartshertogen Albrecht en Isabella en van de elite van het land, en de kunstenaar schildert dan ook vlijtig portretten van deze prominente inwoners. Vanaf 1635 wordt hij hofschilder van de Spaanse landvoogden.

Gaandeweg wordt De Crayer vooral bekend voor zijn imposante religieuze composities. Hij wordt overal te lande gevraagd om altaarstukken en andere devotionele schilderijen te maken. En al zeer vroeg in zijn carrière krijgt hij opdrachten uit Gent. Zijn werk komt er terecht in kerken, kloosters en in het stadhuis. Na de Franse revolutie worden verschillende van deze werken opgenomen in de collectie van wat uiteindelijk het MSK zou worden, maar ook vandaag nog hangen er De Crayers in bijvoorbeeld de Sint-Jacobskerk, de Sint-Baafskathedraal, de Sint-Pieterskerk en het stadhuis.

In 1664 vestigt De Crayer zich ook samen met zijn vrouw in Gent. Hoewel hij dan al hoogbejaard is, blijft hij aan het werk voor zijn Gentse religieuze klanten. Hij blijft in Gent wonen tot aan zijn dood in 1669, en wordt begraven in de inmiddels verdwenen Dominicanenkerk met boven zijn graf een ‘Verrijzenis van Christus’ van eigen hand.

Een zaal vol De Crayer

De collectiepresentatie ‘Onlosmakelijk verbonden. De Crayer en Gent’ toont een greep uit het oeuvre van De Crayer, in de grote centrale hal (het zogenaamde forum) van het MSK. Het is een uitgelezen kans om de aandacht te vestigen op deze minder gekende topper uit de Gentse collectie, en om zijn band met Gent in de verf te zetten.

Tussen de getoonde werken zijn er de indrukwekkende formaten met monumentale insteek zoals Het oordeel van Salomo (ca. 1620-1622, gemaakt voor de gerechtszaal in het Gravensteen), en fijngevoelige creaties zoals Maria met Kind aanbeden door verschillende heiligen (gemaakt voor de kerk van het Groot Begijnhof Sint-Elisabeth) en De kroning van de heilige Rosalia (gemaakt voor de Jezuïetenkerk in Ieper). De Crayers faam als portrettist wordt dan weer duidelijk in het statige Portret van bisschop Antonius Triest, de grootste kunstmecenas in Gent.

 


Meer info : MSK Gent




zondag 13 mei 2018 - zondag 16 juni 2019
Dromen van Parelmoer, De Ensor-verzameling van het KMSKA in Oostende
Tentoonstellingen - Mu.ZEE Oostende

Ensor behoort tot het handjevol Belgische kunstenaars die ook internationaal van tel zijn. Wereldwijd hebben musea, verzamelaars en liefhebbers belangstelling voor zijn grensverleggende kunst. Lang voor de term een modieus cliché werd, was Ensor wel degelijk een game changer. Toch staat zijn kunst zelf nog al te vaak in de schaduw van de populaire legende: die rare, mensenschuwe snuiter achter zijn piano in zijn Oostends schelpenwinkeltje.

Het innovatieve karakter van Ensors schilderkunst, zijn etsen en tekeningen is het rechtstreekse gevolg van zijn wens om haast stelselmatig de meest uiteenlopende technieken, genres en voorstellingswijzen te exploreren. In een brief aan kunstcriticus Pol De Mont schrijft hij al in 1894: “j’ai étudié attentivement les manières les plus opposées” (aandachtig heb ik de meest uiteenlopende artistieke stijlen bestudeert). En tot op hoge leeftijd zal hij zijn streven naar artistieke diversiteit, het zoeken naar verschillende stilistische, iconografische of technische alternatieven blijven verdedigen. Alleen zo zal een kunstenaar er in slagen zijn publiek in vervoering te brengen, en dat is voor Ensor het ultieme doel. Het gaat hem om de gelukzaligheid die hij ervaart wanneer hij zijn Brusselse vrienden meeneemt naar de dijk en hen de wonderbaarlijke (of om het Ensoriaans te formuleren: wonderbaarachtiglijke) schoonheid van de zee te tonen. En hij droomt van dezelfde gelukzaligheid wanneer hij geïnspireerd door het parelmoer van een schelpje religieuze taferelen, landschappen of stillevens schildert.

Drie thematische ensembles

Om gelijktijdig recht te doen aan de grote diversiteit en de onderhuidse artistieke samenhang van zijn oeuvre, wordt Ensors oeuvre opgesplitst in drie thematische ensembles:

(1) landschappen en fantastische composities waarin de kunstenaar op zoek gaat sublieme beelden. Quasi-abstracte evocaties van de doorlichte nevels boven de zee, de wriemelende chaos van De opstandige engelen die door het weerlicht worden getroffen, een kinderlijk feeërieke optocht van een muziekkapel in de straten van Oostende, de spectaculaire Uitdrijving van Adam en Eva uit het Aards Paradijs, de mysterieuze stilte over de daken van de huizen in Oostende.

(2) Geïnspireerd door Maeterlinck en Jan van Ruusbroec noemt Ensor “de kleur het ornament van onze geestelijke bruiloft” en daarom is het stilleven voor Ensor de toetssteen van de ware colorist. Van 1880 tot 1941 schilderde Ensor ongeveer 700 schilderijen, meer dan een derde daarvan zijn stillevens. Voor Ensors vriend, dichter-criticus Emile Verhaeren, was zelfs De Oestereetster (1882) in de eerste plaats een kolossaal stilleven. Dit schilderij staat dan ook centraal in het ensemble stillevens van 1880 tot in de jaren 1930.

(3) Ensors tijdgenoten beschouwden zijn voorstellingen van jonge burgervrouwen in interieurs (De oestereetster, Het Burgersalon, Namiddag in Oostende) als een hommage aan de intieme charme en huiselijkheid van hun leefwereld. Maar “de vrouw” is ook het hoofdpersonage in groteske maskerades zoals De verbazing van het masker Wouse (1889) of De twistende geraamten (1891).

Het Ensor Research Project

In 2013 startte het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen met het Ensor Research Project waarin o.m. met behulp van geavanceerde beeldtechnieken (infraroodreflectografie, röntgen, Portable X-Ray Reflectography) Ensors creatieve processen worden bestudeerd. Het ERP-team werd inmiddels uitgebreid met leden van de staf van Mu.ZEE. Tot nog toe werden de schilderijenverzamelingen van het KMSKA, Mu.ZEE, het MSK Gent en een privéverzameling onderzocht. In de nieuwe Ensorpresentatie worden de eerste, tussentijdse resultaten van dit onderzoek voorgesteld.

De nieuwe Ensorpresentatie bestaat nagenoeg uitsluitend uit schilderijen en tekeningen uit de verzameling van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen. Met 38 schilderijen en zowat 650 tekeningen beschikt het museum niet alleen over de grootste maar ook over de allerbeste Ensorverzameling. Rechtstreeks en onrechtstreeks is deze verzameling de vrucht van de grote belangstelling van Antwerpse verzamelaars zoals François Franck, Albin en Emma Lambotte, en de liefhebbers leden van de tentoonstellingsvereniging Kunst van Heden (1905-1955). Maar ook hoofdconservator Walther Vanbeselaere (1948-73) was van doorslaggevend belang voor de kwaliteit van de Antwerpse Ensorverzameling. Dat het Antwerps museum doorheen de jaren uitgroeide tot hét Ensorexpertisecentrum is eveneens te danken aan Vanbeselaere.

De afgelopen jaren werd de Antwerpse Ensorverzameling tentoongesteld in New York, Chicago, Los Angeles, Tokyo, Bazel, Kopenhagen en Utrecht. Het KMSKA geeft aan Mu.ZEE 26 schilderijen in langdurig bruikleen. Daarnaast worden wisselende ensembles met tekeningen tentoongesteld. Voor deze nieuwe presentatie restaureerde het KMSKA Het burgersalon, met steun van de spelers van de Nationale Loterij.


Meer info : Mu.ZEE




zaterdag 21 oktober 2017 - dinsdag 31 december 2019
Van Bosch tot Tuymans: een vitaal verhaal
Tentoonstellingen - Museum voor Schone Kunsten Gent

Tien jaar na de renovatie van het museumgebouw schrijft het MSK Gent dit najaar een nieuw verhaal. Met de volledige herinstallatie van onze vaste collectie kijken we vandaag met een nieuwe blik naar de kunst van de middeleeuwen tot vandaag. Er komt o.a. een nieuw parcours, tal van ongeziene werken worden voor het eerst aan het publiek getoond, en drie actuele kunstenaars laten hun eigen sporen achter. Vanaf zaterdag 21 oktober stellen we het resultaat voor aan het publiek!

Een transhistorische aanpak

Voor de herinrichting kiest het museum resoluut voor een transhistorische aanpak. Kunstwerken uit verschillende periodes communiceren met elkaar en met de bezoekers. Met dit soort van dialogen bewijst het museum hoe ideeën bewegen doorheen de tijd. Want de vragen die mensen via kunst hebben willen beantwoorden, waren vroeger niet zoveel anders dan vandaag…

Zo ontmoeten landschappen en menselijke figuren elkaar in de salonzalen, om de evolutie van de 19de-eeuwse Belgische en Europese kunst te illustreren, en komen er zalen rond het artistieke leven tijdens de Eerste Wereldoorlog, of het gezinsleven. Ook in elders worden ‘oud’ en ‘modern’ met elkaar geconfronteerd, om de continuïteit van de beeldende kunst sinds de middeleeuwen te accentueren.

Belgische en internationale topwerken

Andere hoogtepunten worden de nieuwe zalen gewijd aan de kunst uit Sint-Martens-Latem en de Leiestreek, het Belgische en internationale expressionisme, de abstracte kunst van de jaren 1920 en het surrealisme. Deze Belgische en internationale collectie heeft een moderniteit die nog te weinig bekend is bij het brede publiek.

Publiekslievelingen James Ensor, Théo Van Rysselberghe en George Minne krijgen voortaan hun eigen ruimte. En vanaf oktober wordt ook een bijzondere reeks aanwinsten voor het eerst aan het publiek getoond. Hieronder absolute meesterwerken, zoals een aquarel van Léon Spilliaert, een gipsen beeld van Auguste Rodin en abstracte schilderijen van Pierre-Louis Flouquet en Jules Schmalzigaug.

Een grote groep nieuwe werken is afkomstig uit de legaten De Blieck. Die bevatten meer dan twintig schilderijen en beeldhouwwerken uit de Leiestreek, waaronder Emile Claus, Valerius De Saedeleer, George Minne en Gustave Van de Woestyne. Het zijn stuk voor stuk onbekende topwerken, die 50 jaar in privéverzamelingen doorbrachten.

Oud ontmoet nieuw

Maar het jaar 1950 is geen eindpunt voor het MSK, ook al vormt het midden van de 20ste eeuw het symbolische eindpunt van haar kerncollectie. Het museum waaruit ooit het S.M.A.K. ontstond, heeft een lange traditie van samenwerking met actuele kunstenaars. Bij de herinstallatie gaan drie hedendaagse kunstenaars in dialoog met de historische collectie.

Luc Tuymans (°1958), die hier in 1990 zijn eerste grote publiekstentoonstelling hield, schildert op één van museummuren voor het eerst in zijn carrière een fresco.

Patrick Van Caeckenbergh (°1960) creëert in de Noord-Nederlandse zalen een curieuze wonderkamer.

En Ria Verhaeghe (°1950) toont in de laatmiddeleeuwse zalen haar 'Vertikals', die met hun houten drager en bladgoud doen denken aan onze Vlaamse primitieven.


Meer info : MSK Gent




vrijdag 22 april 2016 - maandag 31 december 2018
Metafloristiek
Tentoonstellingen - Museum voor Schone Kunsten Gent

De Zwitserse kunstenaars Gerda Steiner (1967) en Jörg Lenzlinger (1964) staan vooral bekend voor hun grandioze installaties, waarin ze planten, takken en voorwerpen met elkaar verweven. Ze maken denkbeeldige natuurlandschappen die eruit zien alsof alle onderdelen op een volstrekt organische manier met elkaar vergroeiden.

Wegdromen in een denkbeeldige natuur

Ter gelegenheid van de Floraliën creëren ze ook in het MSK zo’n denkbeeldig landschap. Met hun installaties tasten de kunstenaars de grenzen af tussen tussen droom en werkelijkheid. Ze tonen het resultaat van een denkbeeldige evolutie, waarin alle aspecten van de realiteit spontaan met elkaar verweven worden. Een web van metalen draden en takken vergroeit tot een natuurlijke kristalstructuur, terwijl eigenaardige zwammen lijken op te groeien uit plassen vloeibare meststof.

Door bezoekers tussen hun installatie te laten lopen, willen Steiner en Lenzlinger niet meer – en ook niet minder – dan hen te laten dromen over meer dan de zichtbare realiteit. De kunstenaars nodigen iedereen dan ook uit om zelf even te vergroeien met hun wildernis.


Meer info : MSK Gent




zondag 8 september 2013 - maandag 31 december 2018
Atelierflat Jozef Peeters open voor publiek
Tentoonstellingen - Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen

Vanaf zondag 8 september, op Open Monumentendag, stellen het Letterenhuis en het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) de atelierflat van Jozef Peeters open voor het publiek. Peeters was een van de eerste abstracte kunstenaars in België. Met zijn vrouw en twee kinderen bewoonde hij vanaf 1924 een klein hoekappartement met vier kamers op de De Gerlachekaai in Antwerpen, dat hij ook als atelier gebruikte en omtoverde tot een driedimensionaal schilderij. Hij gaf iedere kamer met geometrische kleurvlakken een eigen sfeer en ontwierp en beschilderde zijn eigen meubilair. Dit unieke ensemble werd na Peeters’ overlijden in 1960 door dochter Godelieve gekoesterd en bewaard. In 2009 legateerde zij het aan de stad Antwerpen, die zorg draagt voor het behoud en beheer ervan en de voorbereidingen trof voor de nu aanstaande publieksopenstelling.

53 jaar na het overlijden van de kunstenaar Jozef Peeters (1895-1960), stellen het Letterenhuis en het KMSKA zijn atelierflat open voor het publiek. De modernistische schilder, graficus en interieurontwerper was een van de eerste abstracte kunstenaars van België. Vanaf Open Monumentendag, zondag 8 september, kan het publiek een kijkje nemen in zijn appartement.

Jozef Peeters en zijn vrouw Pelagia Pruym betrokken de flat in 1924. Een jaar later werd dochter Godelieve geboren en nog een jaar later zoon Maarten. Eind jaren twintig beschilderde Peeters alle muren, plafonds, deuren en het door hem zelf ontworpen meubilair in de kleine flat, die ook als zijn atelier dienstdeed. Zijn modernistische, constructivistische opvattingen vertaalde hij in een abstract geometrische compositie in prachtige gedempte kleuren, met een eigen sfeer voor elke ruimte. Peeters toverde de flat hiermee om tot een uniek kunstwerk.

Na het overlijden van haar moeder in 1955 en vader in 1960, heeft dochter Godelieve Peeters (1925-2009) het appartement bewoond en in stand gehouden. Zij heeft er voortdurend voor geijverd om Peeters’ werk onder de aandacht te houden en vermaakte in 2009 haar volledige nalatenschap aan de stad Antwerpen: het interieur met originele kunstwerken, archief, meubelen en gebruiksvoorwerpen van het in vrijwel ongewijzigde staat bewaarde appartement. Voorwaarde was dat ‘het kunstzinnig publiek’ de atelierflat op gezette tijden zou kunnen bezoeken. In 2011 heeft de stad Antwerpen, met een collegebesluit, het appartement via de AG Vespa in erfpacht genomen van de eigenaar van het pand, sociale huisvestingsmaatschappij CV De Ideale Woning. Na conservatie door en in coördinatie met de dienst Collectiebeleid/Behoud en Beheer van Musea en Erfgoed Antwerpen, stellen het Letterenhuis en het KMSKA de flat vanaf zondag 8 september, Open Monumentendag 2013, open voor het publiek. Bezoekers krijgen een rondleiding in het appartement en uitleg over de kunstenaar en de plaats van zijn werk in de kunstgeschiedenis.

Praktisch:

Openstelling atelierflat Jozef Peeters

  • Individuele bezoekers (max. 10 personen): elke eerste en derde zaterdag van de maand. Vooraf inschrijven is noodzakelijk. Tickets kosten 5 euro en boek je via www.kmska.be.
  • Groepsbezoeken (max. 10 personen): elke donderdag. Gidsbeurten vraag je aan via +32 (0)3 224 95 61 of de website. Een rondleiding kost 50 euro en kan je reserveren via www.kmska.be
  • Atelierflat Jozef Peeters, De Gerlachekaai 8, 2000 Antwerpen
  • Een initiatief van de stad Antwerpen, gecoördineerd door het Letterenhuis en het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA)

Meer info : KMSKA




zondag 4 september 2011 - maandag 31 december 2018
Moderne kunst uit het interbellum
Tentoonstellingen - Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen

Nog tot eind 2018 kan je in het FeliXart Museum in Drogenbos de tentoonstelling Moderne kunst uit het Interbellum met werken uit de collectie van het KMSKA bekijken.

In een groene oase aan de rand rond Brussel ligt het FeliXart Museum. Dat museum presenteert diverse aspecten van het leven en werk van schilder Felix De Boeck aan de hand van wisselende selecties. Daarnaast organiseert het ook tijdelijke tentoonstellingen rond historische en hedendaagse avant-gardekunst.

Twee ruimtes in het unieke museumgebouw bieden een ruimere blik op de bruisende kunstwereld tijdens het interbellum, van abstractie tot het expressionisme. In deze zalen ziet u belangrijk werk uit de KMSKA-collectie, van o.a. Prosper De Troyer, Marthe Donas, Jozef Peeters, Oscar en Floris Jespers, Jan Kiemeney, Jules Schmalzigaug en Ossip Zadkine.


Meer info : KMSKA




vrijdag 5 juni 2009 - maandag 31 december 2018
Reünie. Van Quinten Metsijs tot Peter Paul Rubens
Tentoonstellingen - Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen

De tentoonstelling Reunie wordt verlengd tot aan de heropening van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. In het museum zijn belangrijke renovatiewerken gepland die starten begin 2011 en verschillende jaren in beslag zullen nemen.

De 450ste verjaardag van het bisdom Antwerpen wordt gevierd met de prestigieuze tentoonstelling REUNIE. Van Quinten Metsijs tot Peter Paul Rubens. Meesterwerken uit het Koninklijk Museum terug in de Kathedraal. In haar 450-jarig bestaan groeide de Kathedraal uit tot een ware schatkamer van religieuze kunst, geschilderd en gebeeldhouwd door gereputeerde meesters. Ze sierden de zuilen, kapellen en wanden van de Kathedraal tot aan de Franse Revolutie. In de nasleep van deze omwenteling vonden heel wat altaarstukken onderdak in musea. Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen was er één van.

De hechte samenwerking met het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen maakt het mogelijk om acht van de mooiste altaarstukken uit de museumcollectie terug te brengen naar de Kathedraal. Naast deze werken stelt ook de Kathedraal er acht uit haar vaste collectie tentoon. Deze unieke ‘in situ’ hereniging geeft de bezoeker een spectaculair overzicht van meesterwerken uit de Gouden Eeuw van de Antwerpse schilderschool.

De curatoren, dr. Ria Fabri en dr. Nico Van Hout, geven aan de hand van de tentoongestelde altaarstukken een kijk op het toenmalige mecenaat door ambachten, gilden en broederschappen. Ze laten de bezoeker toe de verwevenheid van maatschappij, geloof, kunst en cultuur in de 16de en 17de eeuw te herontdekken en werpen een licht op de iconografische en socio-economische ontwikkelingen doorheen de eeuwen.


Meer info : Kathedraal van Antwerpen




Onze website maakt gebruik van cookies om uw taalkeuze te registreren, de vlotte werking van onze website te garanderen en om anonieme statistieken bij te houden via Google Analytics.